Czy współwłaściciel nieruchomości ma prawo pierwokupu udziałów?

Najczęściej status współwłaściciela nabywamy w wyniku dziedziczenia. Kiedy nieruchomość należy do kilku osób, a te nie mogą dojść do porozumienia w sprawie wspólnego mienia, naturalnym krokiem jest poszukiwanie wyjścia z sytuacji. Jednym z najrozsądniejszych rozwiązań jest wykupienie udziałów pozostałych właścicieli. Pojawia się jednak pytanie -- czy w przypadku, gdy inny współwłaściciel chce sprzedać swoją część, przysługuje nam pierwszeństwo zakupu?

Czym jest współwłasność?

Współwłasność oznacza, że prawo do danej nieruchomości przysługuje jednocześnie nam oraz innym osobom. Wiąże się to z obowiązkiem podejmowania wspólnych decyzji dotyczących nieruchomości, a także z koniecznością dzielenia kosztów jej utrzymania, w tym niezbędnych napraw czy remontów.

Przeczytaj: Jakie prawa i obowiązki posiadamy jako współwłaściciele nieruchomości?

Czy współwłaścicielowi przysługuje prawo pierwokupu?

Wielu współwłaścicieli, którzy nie potrafią się porozumieć, decyduje się na zbycie swoich udziałów. Czy pozostali współwłaściciele mają w takiej sytuacji pierwszeństwo zakupu? Tak -- dotyczy to zarówno sprzedaży, jak i darowizny. Osoba zamierzająca zbyć swoją część ma obowiązek najpierw powiadomić o tym pozostałych współwłaścicieli, aby mogli podjąć decyzję o ewentualnym odkupieniu. Jeśli żaden z nich nie jest zainteresowany, można skorzystać z usług skupu nieruchomości, np. w rep-local.

Grunty rolne -- czy współwłaścicielowi przysługuje prawo pierwokupu?

W odniesieniu do nieruchomości rolnych prawo pierwokupu nie jest tak jednoznaczne. Warunkiem koniecznym jest prowadzenie na wspólnym gruncie gospodarstwa rolnego. Jeżeli tego nie robimy, prawo pierwokupu nas nie obowiązuje.

Więcej na ten temat: Czy możemy kupić grunt rolny z licytacji komorniczej, nie będąc rolnikiem?

Spółdzielcze prawo własnościowe -- czy współwłaściciel ma pierwszeństwo zakupu?

W przypadku spółdzielczego prawa własnościowego współwłaścicielom przysługuje prawo pierwokupu. Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych gwarantuje nam możliwość wykupienia udziałów w pierwszej kolejności, zanim staną się one własnością osoby trzeciej. Jeśli zbywca nie umożliwi nam skorzystania z tego prawa, możemy dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej.

Przeczytaj również: Mieszkanie spółdzielcze własnościowe -- czym się różni od mieszkania własnościowego?

Prawo pierwokupu przysługujące dzierżawcy

Warto pamiętać, że prawo pierwokupu przysługuje nie tylko współwłaścicielowi, ale także dzierżawcy działki rolnej. Musi on jednak spełnić określone warunki:

• Umowa dzierżawy musi mieć formę pisemną
• Umowa powinna być opatrzona datą i wykonywana przez minimum 3 lata
• Dzierżawiona działka rolna stanowi część gospodarstwa dzierżawcy

Należy jednak mieć na uwadze, że przed dzierżawcą pierwszeństwo zakupu mają członkowie rodziny zbywcy, Skarb Państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego.

Zalety i wady współwłasności z prawem pierwokupu

Współwłasność z prawem pierwokupu niesie ze sobą zarówno korzyści, jak i pewne niedogodności. Do najważniejszych zalet należy podział kosztów utrzymania nieruchomości, możliwość czerpania z niej korzyści finansowych na równi z innymi współwłaścicielami, prawo do współdecydowania, a także pierwszeństwo zakupu w razie chęci zbycia udziałów przez innego współwłaściciela.

Z drugiej strony, współwłasność wymaga jednomyślności w podejmowaniu decyzji, co bywa trudne. Zdarzają się sytuacje, w których współwłaściciel próbuje sprzedać swoje udziały bez poinformowania pozostałych. Dodatkowe komplikacje pojawiają się w przypadku śmierci współwłaściciela lub jego problemów finansowych.

W jaki sposób skorzystać z prawa pierwokupu?

Gdy wiemy, że przysługuje nam prawo pierwokupu jako współwłaścicielom, możemy rozpocząć procedurę formalną. Jak to wygląda w praktyce?

Współwłaściciel zamierzający sprzedać swoją część powinien bezzwłocznie poinformować o tym drugiego współwłaściciela. Jeśli ten jest zainteresowany, konieczne jest zawarcie umowy warunkowej z ustalonymi warunkami i ceną transakcji. Na podjęcie decyzji współwłaściciel z prawem pierwokupu ma 30 dni.

Gdy uprawniony nabywca akceptuje warunki, strony przystępują do podpisania umowy sprzedaży. W przeciwnym wypadku sprzedający może zbyć swoje udziały osobie trzeciej.

Może Ci się przydać: Umowa sprzedaży nieruchomości w pigułce

Co jeśli współwłaściciel sprzeda udziały z pominięciem prawa pierwokupu?

W praktyce, szczególnie w relacjach rodzinnych, zdarza się, że współwłaściciele nie respektują wzajemnych praw. Taka transakcja jest jednak z mocy prawa nieważna. W takiej sytuacji uprawniony współwłaściciel może między innymi wystąpić o odszkodowanie.

Prawo odkupu -- czym różni się od prawa pierwokupu?

Wiele osób myli te dwa pojęcia, choć są zupełnie odmienne. Prawo odkupu to zastrzeżenie, które sprzedający umieszcza w umowie, gwarantujące mu możliwość odzyskania nieruchomości. Nabywca musi wówczas liczyć się z koniecznością zwrotu nieruchomości w stanie nienaruszonym. Prawo odkupu obowiązuje przez 5 lat od dnia sprzedaży -- jeśli w tym okresie kupujący zechce zbyć nieruchomość, pierwotny sprzedawca ma pierwszeństwo jej odkupienia.

Potrzebujesz pomocy w sprzedaży udziałów w nieruchomości? Skontaktuj się z rep-local:

• tel. +48 465 321 879
• email: kontakt@realestate.com
• adres: Warszawa, Wiejska 2/3